UniversCine Belgium

Michael Winterbottom is een Britse filmmaker, geboren op 29 maart 1961 in Blackburn, Lancashire. Hij is vooral gekend omwille van zijn gevarieerde stijl en zijn intense, passionele films die de eisen van menselijke relaties en emotioneel engagement behandelen.

Na zijn studies Engels, volgde hij lessen film en televisie aan de Bristol University en de Polytechnic of Central London. Hij werkte aanvankelijk in de montagekamer van de Thames Television, waar hij opklom tot regisseur met televisieseries en twee documentaires over Ingmar Bergman. Winterbottom’s werk vertoont vele continentale invloeden.

De romantische komedie Forget About Me, tweede in lijn van een reeks samenwerkingen met schrijver Frank Cottrel Boyce, vertelt het verhaal van twee schotse soldaten in West-Duitsland, opgehouden door Hongaarse meisjes tijdens een excursie naar Boedapest. Het al even levendige Under The Sun volgde de avonturen van een verlegen meisje dat op pad gaat en hierdoor haar plan leert trekken. Beide films genoten aandacht op festivals. Ook bij settings dichter bij huis, bleef Winterbottom’s harde blik mooie resultaten opleveren, vooral in Family, een ontredderende serie over een gewelddadige vader en zijn gekwetste kinderen. Dit thema vond ook later weerklank, in films zoals Go Now (1995), een energiek en meeslepend televisiedrama over een gewone werkmens die vecht tegen multiple sclerose, en With or Without You (1999), een romance verstoord door groeiende huwelijkstwisten.

In 1995 verscheen zijn eerste bioscoopfilm, Butterfly Kiss. Deze lesbische ‘road movie’, die maar weinig commerciële ambities bleek te ambiëren, verhaalt de wandaden van een motorrijdster die een onderdanige stationsbediende verleidt en haar inlijft in de wereld van zinloos geweld en moord. Na dit starre debuut begaf Winterbottom zich in het prestigieuze veld van literaire filmadaptatie met Jude (1996), naar een verhaal van Thomas Hardy over gedeukte hoop en onwettige liefde.

Met typisch eclectische flair, veranderde Winterbottom naar een heel andere stijl, onderwerp en periode voor Welcome to Sarajevo (1997). Het waargebeurde verhaal gaat over een televisiereporter die zijn professionele objectiviteit aan de kant schuift om een weeskind te redden. Drie romantische drama’s volgen: I Want You (1998), een verhaal over obsessieve liefde met een setting aan de kust, With or Without You en Wonderland (1999). Deze laatste film toont een totaal andere stijl met zijn losse handfotografie en naturalistisch aandoende dialogen. Er wordt een familieportret geschetst van drie zussen die een weekend in Londen verblijven. De productie van The Claim, een adaptatie van Thomas Hardy’s ‘The Mayor of Casterbridge’, bracht heel wat problemen met zich mee, en bleek ook financieel geen groot succes. 24 Hour Party People brengt het verslag van de opkomst en ondergang van de levendige muziekscène van Manchester in de late jaren zeventig, met komiek Steve Coogan in een glansrol. Code 46 speelt zich af in een toekomst, in een wereld waarin het klonen van mensen geleid heeft tot vaste reproductieregels.

Onder zijn meest recente films, is In This World (2003) wel de meest exemplarische van Winterbottoms kunnen. Dit drama in documentairestijl gaat over twee Afghaanse vluchtelingen die naar Engeland proberen te geraken om er asiel te zoeken. Het is het opmerkelijk dat 9 Songs (2004), met zijn expliciet seksuele beelden, toch mocht uitkomen in het Verenigd Koninkrijk. Gedurende rockconcerten waar de hoofdpersonages naar toe gaan, worden negen liedjes gespeeld die vaak over hun relatie lijken te gaan. Tristram Shandy: A Cock and Bull Story (2006) is een adaptatie van ‘The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman,’ één van de eerste romans. Het wordt filmproductie dat zichzelf als thema heeft en, meer algemeen, de moeilijkheid van kunst om een leven weer te geven. Het meest bekend werd de regisseur wellicht met The Road to Guantanamo (2006), het docu-drama over de ‘Tipton Three’, de drie Britse moslims die twee jaar in ‘Guantanamo Bay’ gevangen gehouden en gefolterd werden door het Amerikaanse leger. A Mighty Heart (2007) vertelt dan weer het verhaal over een zwangere vrouw, gespeeld door Angelina Jolie, die op zoek gaat naar haar verdwenen man in Pakistan. Het familiedrama Genova (2008) gaat over een Engelsman (Colin Firth) die na de dood van zijn vrouw met zijn twee tienerdochters naar Italië trekt. Winterbottom won hiervoor de ‘Silver Shell’ voor beste regisseur op het ‘San Sebastian International Film Festival.’ The Shock Doctrine (2009) is een verfilming van de gelijknamige bestseller van Naomi Klein. Zij stemde echter niet volledig in met de manier waarop het verhaal over de problematiek tussen regeringen en de vrije markteconomie in beeld gebracht zou worden. De film was weliswaar op veel bekende filmfestivals te zien. The Killer Inside Me (2010) vertelt het verhaal van een psychotische moordenaar. Datzelfde jaar komt Winterbottom met iets totaal anders op de proppen: een zesdelige komische serie, getiteld The Trip, met Steve Coogan en Rob Brydon die een deels verzonnen versie van zichzelf neerzetten.

De rijke variatie die Winterbottoms filmaanbod kenmerkt, is enerzijds te wijten aan zijn toewijding aan plaatsen en mensen: een soort van sociaal realisme. Anderzijds experimenteert hij met het nieuwe en het andere, en is ook zijn ruwe fotografie en breed beeldformaat een typisch kenmerk.